Merhaba arkadaşlar, bu makalemde sizlere web 2.0 ile birlikte web uygulamalarında bir devrim niteliği taşıyan AJAX ‘ın Asp.net tarafında nasıl Optimizasyon edebileceğimiz konusunda bilgi vermeye çalışacağım.

Asp.net ile web uygulamalarını geliştiren bir çok kişinin bildiği gibi net 3.5 ile Asp.net uygulamalarına tam anlamı ile Ajax desteği gelmiştir.Uygulamalarımızda nasıl Ajax kullandığımıza gelince ise bir çok araçlar ile başlayarak devam etik bunlardan örnek vermek gerekir ise;

1. Asp.net AJAX Toolkit

2. Comfort ASP.NET

3. Anthem

4. MagicAjax.net

5. Ve…

Yukarıda da bahsettiğim gibi öncelik ile araçlar ile daha sonra ilerleyen dönemlerde jquery , mootools ve bezeri JavaScript kütüphaneleri kullandık.(Neden en son JavaScript kütüphaneleri ile tanıştığınıza gelecek olursak Asp.net kullanıcıları daha öncesinde kendi JavaScript kodunu kendisi yazıyorlardı ama Asp.net MVC ile beraberinde öğrenmemiz gerekti.)

Peki, şimdi “ Doloto uygulaması bize ne kazandırıyor ?“ sorusuna gelecek olursam. Ajax kullandığımız uygulamalarda her hangi bir toolkit ya da her hangi bir kütüphanede kullansak, kullanmış olduğumuz kütüphanenin dosyalarını istemci makineye indirilmesi gerektedir. Örnek vermek gerekirse hazırlamış olduğu bir emlak sitesinde yapılan arama sonuçları listelendikten sonra kullanıcı değişik faktörler (kaçıncı kat, ısıtma sistemi vb.)belirleye biliyor ve bunu kullanıcı siteden memnun kalması için çalışma zamanında gerçekten çok hızlı bir şekilde gerçekleştirmesi gerekmektedir.

Bu senaryonda sözünü ettiğim çalışma için birden fazla JavaScript dosyasının kullanması gerekmektedir ama kullanıcını makinesine sunucudan bu dosyalarını indirmesi bile bir performans kaybına neden olacaktır. İş bu aşamada Doloto projesi bizim yardımımıza koşmaktadır. Doloto projesi hazırlamış olduğumuz web projesinde kullandığımız Script dosyalarını kendi standardına uygun bir şekilde paketleyerek istemci makinelerine gerçek anlamda %40 ile %20 arasında göz ile görünecek boyutta hızlanmasına neden olmaktadır.

Yukarıdaki grafikte de görüldüğünüz gibi Ajax kullanılarak hazırlamış uygulamaların, Doloto sayesinde normal çalışma performansında daha iyi bir işlem sergilediğini görmekteyiz.(Özellik ile Live Maps bilginiz gibi çok kullanılan bir haritalama sistemi olarak Doloto ile yeniden can kazanmış gibi görünmektedir.)

Bu ikinci grafiğe bakarak, düşündüğümüz emlak çalışmasının arama sonuçlarını geçek anlamda hızlı sonuç alacağımızı söylemketeyim. Görüldüğü gibi ciddi orada farkları var olduğunu görmekteyiz. Bu makalemi bu arada tamamlar iken Doloto projesi ile ilgili uygulama dosyasını buradan indirebilirsiniz. Diğer yazımda ise Doloto projesi ile ilgili bir uygulama gerekçeleştireceğim. Yaptığım anlatım ile ilgili sorularınızı atay363@gmail.com adresine gönderebilirsiniz.Yaralı bir anlatım olması dileği ile her kese koyla gelsin…

IBRAHIM ATAY